Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp is een toestel dat warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater omzet in bruikbare warmte voor de woning. Dat klinkt als magie, maar het principe is hetzelfde als een koelkast: door een koudemiddel samen te persen en uit te zetten wordt warmte verplaatst van buiten naar binnen.
Het grote voordeel: een warmtepomp levert per kilowattuur elektriciteit 2,5 tot 5 kilowattuur warmte, afhankelijk van de buitentemperatuur. Dat rendement heet de COP (Coefficient of Performance). Bij een COP van 3,5 betaal je voor 1 kWh elektriciteit en krijg je 3,5 kWh warmte terug.
In de praktijk zijn er twee hoofdtypen die voor bestaande woningen relevant zijn: de hybride warmtepomp (werkt samen met een bestaande cv-ketel) en de volledig elektrische warmtepomp (vervangt de cv-ketel volledig). Welk type het best past, hangt af van de isolatietoestand van de woning, het gewenste ambitieniveau en het beschikbare budget.
Alle cijfers op deze pagina zijn gebaseerd op data van Milieu Centraal, RVO.nl en de installatiebranche (2026).
Welk type warmtepomp past bij jouw woning?
Er zijn drie veelgebruikte typen warmtepompen voor bestaande woningen, elk met een andere toepassing en investeringsniveau.
Hybride warmtepomp (lucht/water)
Een hybride warmtepomp werkt samen met de bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt de woning bij buitentemperaturen boven 0 tot -5 graden Celsius. Zodra het kouder wordt, schakelt de cv-ketel bij. Dat maakt de hybride ideaal voor woningen die niet perfect geïsoleerd zijn: je hebt geen hoge aanvoertemperatuur nodig.
Gasverbruiksreductie: 40 tot 60 procent. All-in installatiekosten: €4.500 tot €7.000. Dit type vergt het minste ingreep aan de woning en past op vrijwel alle bestaande radiatoren en leidingen.
Volledig elektrische warmtepomp (lucht/water)
Een all-electric warmtepomp vervangt de cv-ketel volledig en levert alle ruimteverwarming en warm tapwater via elektriciteit. Gasaansluiting is daarna overbodig. De warmtepomp werkt het best met lage aanvoertemperaturen (35 tot 45°C), wat betekent dat de woning goed geïsoleerd moet zijn of voorzien moet worden van grote radiatoren of vloerverwarming.
Gasverbruiksreductie: 90 tot 100 procent. All-in installatiekosten: €8.000 tot €15.000 of meer. Dit type is het meest rendabel in goed geïsoleerde woningen of bij nieuwbouw.
Bodem- of grondwaterwarmtepomp
Dit type onttrekt warmte uit de bodem via een bodemwisselaar (horizontaal of verticaal) of grondwaterbron. De COP is hoger dan lucht/water-pompen (4,0 tot 5,5) omdat de bodemtemperatuur constant is. De installatiekosten liggen met €15.000 tot €25.000 wel significant hoger door de grondwerkzaamheden. Relevant voor nieuwbouw of ingrijpende renovaties.
Warmtapwaterpomp (tapwaterpomp)
Een tapwaterpomp is een kleine warmtepomp die alleen warm tapwater produceert. Geen vervanging van de cv-ketel, maar een aanvulling. Kosten: €800 tot €1.800. ISDE-subsidie van toepassing. Interessant voor huishoudens met hoog tapwaterverbruik en een relatief nieuwe cv-ketel.
| Type | Installatiekosten | Gasreductie | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Hybride warmtepomp | € 4.500–7.000 | 40–60% | Bestaande woningen, alle isolatieniveaus |
| All-electric lucht/water | € 8.000–15.000 | 90–100% | Goed geïsoleerde woningen, label C of hoger |
| Bodem/grondwater warmtepomp | € 15.000–25.000 | 90–100% | Nieuwbouw, ingrijpende renovatie |
| Tapwaterpomp | € 800–1.800 | 10–25% op energierekening | Aanvulling bij hoog tapwaterverbruik |
Veeg om te scrollen
Wat kost een warmtepomp in 2026?
De installatiekosten van een warmtepomp hangen af van het type, het vermogen en de complexiteit van de installatie. Onderstaande prijzen zijn all-in inclusief btw, arbeid, benodigde leidingaanpassingen en de verplichte STEK-gecertificeerde monteur voor het koudemiddel.
| Type warmtepomp | Kosten all-in | Na ISDE subsidie | Terugverdientijd |
|---|---|---|---|
| Hybride (lucht/water, 5 kW) | € 4.500–6.000 | ca. € 1.500–3.000 | 5–8 jaar |
| Hybride (lucht/water, 8 kW) | € 5.500–7.000 | ca. € 1.500–3.500 | 5–9 jaar |
| All-electric (lucht/water, 8 kW) | € 8.000–12.000 | ca. € 5.000–9.000 | 8–15 jaar |
| All-electric (lucht/water, 12 kW) | € 10.000–15.000 | ca. € 6.500–11.500 | 10–18 jaar |
| Tapwaterpomp | € 800–1.800 | ca. € 0–1.000 | 5–10 jaar |
Veeg om te scrollen
De hybride warmtepomp heeft de laagste drempel voor bestaande woningen. De all-in investering van €4.500 tot €7.000 is na ISDE-subsidie haalbaar voor de meeste huishoudens. De cv-ketel blijft aanwezig als back-up, waardoor je geen grote ingreep aan de woning nodig hebt.
Bij een all-electric warmtepomp is de investering aanzienlijk hoger. Bovendien vereist dit type in vrijwel alle gevallen aanpassing van de verwarming: vloerverwarming of grotere radiatoren bij lage aanvoertemperatuur, of een warmtepomp die hogere aanvoertemperaturen aankan (55 tot 65°C, iets lagere COP). Laat een energieadvies uitvoeren voordat je voor all-electric kiest.
Hoeveel bespaar je met een warmtepomp?
De besparing hangt af van het type warmtepomp, de COP, de actuele gas- en elektriciteitsprijzen en de isolatietoestand van de woning. Onderstaande berekeningen gebruiken gasprijs €1,37/m³ en elektriciteitsprijs €0,33/kWh (Milieu Centraal prognose 2026).
| Type warmtepomp | Gasreductie | Besparing per jaar | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Hybride (COP 3,5, gem.) | 600–900 m³ minder gas | ca. € 600–900 | Afhankelijk van isolatie en gebruik |
| All-electric (COP 3,5) | 1.350 m³ minder gas | ca. € 1.200–1.500 | Extra stroomkosten deels aftrekbaar van gasbesparing |
| Tapwaterpomp | Gas tapwater weg | ca. € 100–200 | Alleen warm water, geen ruimteverwarming |
Veeg om te scrollen
De COP is het rendement van de warmtepomp op een specifiek moment. De SCOP (Seasonal COP) is het jaargemiddelde rendement, rekening houdend met de wisselende buitentemperaturen door het jaar. Voor een hybride warmtepomp in Nederland ligt de SCOP gemiddeld op 2,5 tot 3,5. Voor een all-electric systeem op 3,0 tot 4,5, afhankelijk van het afgiftesysteem.
Hoe lager de aanvoertemperatuur die je nodig hebt (vloerverwarming = 35°C, kleine radiatoren = 55°C), hoe hoger de COP en dus hoe groter de besparing.
De ISDE-subsidie voor warmtepompen vraag je aan via RVO.nl nadat de warmtepomp volledig is geïnstalleerd en in gebruik is. Zorg dat je de factuur bewaart met vermelding van het type, het vermogen (kW), het ISDE-productnummer en de installatiedatum. Aanvragen kan tot 24 maanden na de factuurdatum.
ISDE subsidie 2026 voor warmtepompen
De ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing) voor warmtepompen is opgebouwd uit drie componenten. Aanvragen via RVO.nl, nadat het werk is voltooid.
Opbouw ISDE-subsidie warmtepomp (2026)
De subsidie bestaat uit drie delen:
- Basisbedrag: €1.025 per warmtepomp
- Vermogensbedrag: €225 per kW warmtevermogen (voor het deel boven 4 kW, tot maximaal 12 kW)
- Energielabeltoeslag: €200 extra als de warmtepomp een A+++-label heeft
Rekenvoorbeelden
Een hybride warmtepomp van 5 kW met A++-label: €1.025 + (1 × €225) = €1.250 subsidie.
Een all-electric warmtepomp van 8 kW met A+++-label: €1.025 + (4 × €225) + €200 = €2.125 subsidie.
Een all-electric warmtepomp van 12 kW met A+++-label: €1.025 + (8 × €225) + €200 = €3.025 subsidie.
Combineer je de warmtepomp met dakisolatie of vloerisolatie in hetzelfde jaar (binnen 24 maanden), dan ontvang je ook de combinatiebonus op de isolatiemaatregelen.
Voorwaarden
De warmtepomp moet op de ISDE-productlijst van RVO.nl staan. De installateur moet STEK-gecertificeerd zijn (voor het koudemiddel). De warmtepomp moet worden geïnstalleerd in een bestaande woning van ten minste 2 jaar oud. Aanvragen na voltooiing, binnen 24 maanden na de factuurdatum.
Warmtepomp financieren
Een warmtepomp is de grootste investering van de energiebesparende maatregelen. Financieringsopties zijn dan ook het meest relevant bij warmtepompen.
Nationaal Warmtefonds
Via warmtefonds.nl leen je tot €28.000 voor verduurzaming. Voor inkomens tot €60.000 per jaar geldt 0% rente. Bij hogere inkomens betaal je 3,66% tot 4,33% rente (peildatum 2026). Een hybride warmtepomp van €5.500 met €1.250 ISDE-subsidie heeft een netto financieringsbehoefte van €4.250. Bij 0% rente levert dat een lage maandelijkse aflossingslast op, volledig gedekt door de energiebesparing.
SVn Duurzaamheidslening
Via de gemeente kun je een SVn-lening afsluiten tegen 1,7% rente (peildatum 2026), maximaal €25.000. Niet alle gemeenten participeren. Check op svn.nl.
Financiering via de installateur
Sommige warmtepompfabrikanten en -installateurs bieden eigen financieringsoplossingen aan. Let goed op de rentepercentages en looptijd, want die zijn niet altijd voordeliger dan het Nationaal Warmtefonds.
Hoe kies je een erkende warmtepomp installateur?
De installatie van een warmtepomp is complexer dan isolatiemaatregelen. Een goede installateur beoordeelt de woning, berekent het benodigde vermogen (energievraaganalyse), past de leidingen en radiatoren aan indien nodig en zorgt voor de verplichte ISDE-documentatie.
Laat een energievraaganalyse uitvoeren — een goede installateur berekent op basis van het woningtype, de isolatietoestand en het klimaat wat het benodigde warmtevermogen is. Te klein gedimensioneerd geeft onvoldoende capaciteit bij vorst, te groot gedimensioneerd leidt tot onnodig hoge kosten en een lagere COP door frequent aan/uit schakelen.
Vraag minimaal drie offertes — vermeld het type woning, het energielabel, het huidige gasverbruik en of je de cv-ketel wilt behouden (hybride) of volledig wilt vervangen. Prijsverschillen van 20 tot 40 procent tussen installateurs zijn normaal bij warmtepompen.
Controleer de STEK-certificering — de installateur die het koudemiddel verwerkt, moet STEK-gecertificeerd zijn. Dit is een wettelijke verplichting en een voorwaarde voor de ISDE-subsidie. Controleer op stek.nl.
Check de ISDE-productlijst — niet elk warmtepomp-model staat op de ISDE-productlijst van RVO.nl. Vraag de installateur expliciet of het aangeboden model ISDE-subsidiabel is en wat het ISDE-productnummer is.
Bespreek de radiatoren en verdeling — bij een all-electric warmtepomp beoordeel de installateur of de bestaande radiatoren groot genoeg zijn voor lage aanvoertemperaturen. Als de radiatoren te klein zijn, volgen extra kosten voor vervanging. Vraag dit aspect altijd te benoemen in de offerte.
Effect van een warmtepomp op het energielabel
Een warmtepomp heeft een aanzienlijk effect op het energielabel. Een hybride warmtepomp levert doorgaans 1 tot 2 labelstappen op. Een all-electric warmtepomp in combinatie met goede isolatie kan het label met 3 tot 5 stappen verbeteren, soms van label E naar label A of zelfs A+.
Een beter energielabel verhoogt de woningwaarde. Onderzoek van Calcasa (2025) toont aan dat woningen met label A gemiddeld 4 tot 6 procent meer waard zijn dan vergelijkbare woningen met label C of D. Bij een woningwaarde van €350.000 is dat een verschil van €14.000 tot €21.000.
Laat na de installatie het energielabel officieel updaten door een gecertificeerd energieadviseur. Dat kost €100 tot €200 en is noodzakelijk om de verbetering formeel te registreren.
Hoeveel bespaar jij met een warmtepomp?
Bereken in 5 minuten wat een hybride of all-electric warmtepomp voor jouw woning oplevert, inclusief ISDE-subsidie en terugverdientijd.
Veelgestelde vragen over warmtepompen
Wat is het verschil tussen een hybride en een all-electric warmtepomp?
Een hybride warmtepomp werkt samen met je bestaande cv-ketel. De pomp verwarmt de woning op milde dagen, de ketel springt bij bij vrieskou. Gasverbruiksreductie: 40 tot 60 procent. Een all-electric warmtepomp vervangt de cv-ketel volledig. Gasverbruiksreductie: 90 tot 100 procent. All-electric vereist doorgaans een beter geïsoleerde woning of aangepaste radiatoren.
Hoeveel kost een hybride warmtepomp all-in?
Een hybride warmtepomp kost all-in €4.500 tot €7.000 inclusief btw, arbeid en leidingaanpassingen. Na ISDE-subsidie (gemiddeld €1.250 tot €2.025 afhankelijk van het vermogen en label) betaal je netto €2.500 tot €5.750. De jaarlijkse besparing van €600 tot €900 geeft een terugverdientijd van 5 tot 8 jaar.
Hoe hoog is de ISDE subsidie voor een warmtepomp?
De ISDE bestaat uit: €1.025 basisbedrag + €225 per kW warmtevermogen (voor het deel boven 4 kW, tot 12 kW) + €200 extra bij A+++-label. Een hybride van 5 kW levert €1.250 op, een all-electric van 8 kW met A+++ levert €2.125 op. Aanvragen via mijn.rvo.nl na installatie.
Wat is STEK-certificering en waarom is het verplicht?
STEK staat voor Stichting Emissiepreventie Koudetechniek. Een STEK-gecertificeerde monteur is wettelijk verplicht bij het werken met koudemiddelen zoals F-gassen, die in warmtepompen worden gebruikt. Zonder STEK-certificaat mag een installateur geen warmtepomp installeren. Het is ook een harde voorwaarde voor de ISDE-subsidie. Controleer op stek.nl of de aanbieder gecertificeerd is.
Werkt een warmtepomp ook in een slecht geïsoleerde woning?
Een hybride warmtepomp werkt in vrijwel alle woningen, ongeacht het isolatieniveau. De cv-ketel biedt back-up bij extreme kou. Een all-electric warmtepomp werkt het efficiëntst in goed geïsoleerde woningen (energielabel C of beter). Bij slechte isolatie heeft de all-electric warmtepomp een hogere aanvoertemperatuur nodig, wat de COP en de besparing verlaagt. Isoleer eerst, investeer dan in all-electric.
Maakt een warmtepomp veel geluid?
Moderne lucht/water-warmtepompen produceren 45 tot 60 dB(A) op een meter afstand, vergelijkbaar met een gesprek op normaal volume. De buitenunit staat doorgaans in de tuin of naast de woning. Er gelden geluidsnormen: in Nederland mag een warmtepomp op de erfgrens maximaal 40 dB(A) produceren (dag) en 30 dB(A) (nacht). Bij plaatsing dicht bij de erfgrens is een geluidsmeting of -berekening aan te raden.
Kan ik de gasaansluiting opzeggen na een all-electric warmtepomp?
Ja, als de warmtepomp ook het tapwater verzorgt (of in combinatie met een tapwaterpomp) en je geen gas meer gebruikt voor koken. Opzeggen van de gasaansluiting bespaart de vaste aansluitkosten van gemiddeld €175 tot €250 per jaar. Let op: opzeggen is definitief. Vraag bij de netbeheerder naar het proces en de kosten voor fysieke verwijdering van de aansluiting.
Meer energiebesparende maatregelen
Een warmtepomp rendeert het best in combinatie met goede isolatie. Combineer de warmtepomp met dakisolatie of vloerisolatie en ontvang de ISDE-combinatiebonus op de isolatiemaatregelen.