Warmteverlies via ramen is groot: per vierkante meter laten ramen veel meer warmte door dan een geïsoleerde muur. Hoeveel, hangt af van je glas. Enkel glas heeft volgens Kenniscentrum Duurzaam Leven (voorheen Milieu Centraal) een U-waarde van 5,8, gewoon dubbel glas 2,7 en HR++ glas 1,0 tot 1,2. Vervang je in een hoekwoning al het enkele glas door HR++ glas, dan verbruik je ongeveer 260 m³ gas per jaar minder.
In dit artikel lees je hoeveel warmte en gas je via je ramen verliest, wat beter glas scheelt, welk gas er in dubbel glas zit en wat je kunt doen zolang je het glas nog niet vervangt. Alle glassoorten vind je op onze pagina over isolatieglas.
Warmteverlies via ramen: hoeveel warmte gaat er verloren?
Het warmteverlies via ramen reken je uit met de U-waarde: U-waarde maal het aantal m² glas maal het temperatuurverschil tussen binnen en buiten. Dat geeft het verlies in watt.
Een rekenvoorbeeld met de U-waarden hierboven: een huis met 20 m² glas, binnen 20 graden en buiten 0 graden.
| Soort glas | U-waarde | Warmteverlies via 20 m² glas bij 20 graden verschil |
|---|---|---|
| Enkel glas | 5,8 | ongeveer 2.300 watt |
| Gewoon dubbel glas | 2,7 | ongeveer 1.100 watt |
| HR++ glas | 1,2 | ongeveer 500 watt |
| Triple glas | 0,7 | ongeveer 300 watt |
Het verschil tussen enkel glas en HR++ glas is in dit voorbeeld zo’n 1.800 watt, ongeveer het vermogen van een flinke elektrische kachel die de hele tijd aanstaat. De som geldt alleen voor het glas; via het kozijn en kieren verlies je ook warmte. Wil je meer weten over deze getallen, lees dan de blog U-waarde van glas.
Hoeveel gas bespaar je met beter glas?
Per vierkante meter raam bespaar je met HR++ glas ongeveer 12 m³ gas per jaar ten opzichte van enkel glas. Met triple of vacuümglas is het ongeveer 14 m³, met gewoon dubbel glas 9 m³.
Voor een heel huis komt dat neer op deze besparing met HR++ glas in de bestaande kozijnen:
| Woningtype | Van enkel glas naar HR++ | Van dubbel glas naar HR++ |
|---|---|---|
| Tussenwoning | 250 m³ (€ 350) | 65 m³ (€ 90) |
| Hoekwoning | 260 m³ (€ 350) | 70 m³ (€ 90) |
| 2-onder-1-kap | 290 m³ (€ 400) | 75 m³ (€ 100) |
| Vrijstaande woning | 370 m³ (€ 500) | 100 m³ (€ 130) |
Van enkel glas naar HR++ scheelt dus veel; van gewoon dubbel glas naar HR++ veel minder. Neem je ook nieuwe kozijnen met triple glas, dan is de besparing nog wat groter:
| Woningtype | Van enkel glas naar triple | Van dubbel glas naar triple |
|---|---|---|
| Tussenwoning | 280 m³ (€ 390) | 100 m³ (€ 145) |
| Hoekwoning | 300 m³ (€ 400) | 110 m³ (€ 155) |
| 2-onder-1-kap | 340 m³ (€ 450) | 120 m³ (€ 170) |
| Vrijstaande woning | 450 m³ (€ 600) | 160 m³ (€ 210) |
Wat het vervangen kost, lees je bij dubbel glas vervangen. Ter indicatie: HR++ glas in alle bestaande kozijnen kost ongeveer € 4.400 in een tussenwoning, € 4.700 in een hoekwoning, € 5.500 in een 2-onder-1-kapwoning en € 7.000 in een vrijstaand huis, vóór subsidie.
Alleen de woonkamer: waar verlies je de meeste warmte?
Je hoeft niet al het glas tegelijk te vervangen. Doe je alleen een deel, dan zijn de kosten en de subsidie ongeveer de helft. De besparing is niet precies de helft, want in de woonkamer stook je meer dan in de slaapkamers. Daar verlies je dus meer warmte via de ramen, en levert nieuw glas meer op. De berekening gaat uit van de helft van het glas in de woonkamer en de andere helft in de slaapkamers en overige ruimtes:
| Woningtype | Woonkamer, van enkel naar HR++ | Slaapkamers, van enkel naar HR++ | Woonkamer, van dubbel naar HR++ |
|---|---|---|---|
| Tussenwoning | 155 m³ (€ 210) | 100 m³ (€ 140) | 40 m³ (€ 55) |
| Hoekwoning | 165 m³ (€ 230) | 105 m³ (€ 150) | 45 m³ (€ 60) |
| 2-onder-1-kap | 190 m³ (€ 260) | 120 m³ (€ 160) | 50 m³ (€ 65) |
| Vrijstaande woning | 230 m³ (€ 320) | 150 m³ (€ 210) | 60 m³ (€ 80) |
Moet je kiezen, begin dan met de ruimtes die je het meest verwarmt. Enkel glas vervang je wel overal, ook in onverwarmde ruimtes (zie hieronder).
Welk gas zit er in dubbel glas?
In gewoon dubbel glas, hr-glas en hr+-glas zit droge lucht tussen de glasplaten. In HR++ glas en triple glas zit een edelgas, meestal argon. Dat isoleert beter dan droge lucht.
Daarnaast heeft hr-glas een onzichtbare coating op de glasplaat aan de kamerkant, die warmte terugkaatst naar binnen en licht doorlaat. De combinatie van coating en argon maakt HR++ glas ruim twee keer zo goed als gewoon dubbel glas. Argon en de coating zijn onschadelijk voor gezondheid en milieu. Bij vacuümglas zit er helemaal geen gas tussen de platen, maar een vacuüm.
Hoeveel isoleert dubbel glas?
Gewoon dubbel glas isoleert ongeveer twee keer zo goed als enkel glas, maar matig vergeleken met HR++ glas. Het warmteverlies van dubbel glas is met een U-waarde van 2,7 ruim twee keer zo groot als dat van HR++ glas.
Isoleert dubbel glas van 30 jaar oud nog? Gewoon dubbel glas uit die tijd haalt de waarde van HR++ glas bij lange na niet; check met de code op de strip of het al hr-glas is. Gewoon dubbel glas vervang je het best in ruimtes die je regelmatig verwarmt. Condens tussen de glasplaten betekent dat de ruit lek is; dan moet hij hoe dan ook vervangen worden. Zie ook de blog condens op ramen.
Enkel glas: altijd vervangen
Enkel glas vervang je altijd, ook in ruimtes die je niet verwarmt, adviseert Kenniscentrum Duurzaam Leven. Via die ruimtes verlies je veel warmte, zeker als ze grenzen aan kamers die je wel verwarmt. Kies dan meteen HR++ of triple glas: gewoon dubbel glas is even duur en bespaart minder. Meer daarover bij HR++ glas.
Er is één uitzondering: een onverwarmde serre aan de zonkant die grotendeels uit glas bestaat en die je kunt afsluiten van de rest van het huis. Daar kun je beter enkel glas laten zitten, anders wordt het er in de zomer te warm. Zet dan wel HR++ glas in de ramen en deuren tussen het huis en de serre. Verwarm je de serre, dan is het juist slim om het enkele glas te vervangen.
Zo pak je het aan
- Kijk wat voor glas je hebt. Zoek de code op de aluminium strip tussen de platen, of doe de vlamtest met een aansteker. Hoe dat werkt, staat in de blog U-waarde van glas.
- Bepaal wat eerst moet. Enkel glas overal; gewoon dubbel glas in de ruimtes die je vaak verwarmt.
- Laat de kozijnen beoordelen. HR++ glas is dikker en zwaarder. Houten kozijnen kunnen vaak worden aangepast door de sponningen uit te frezen en glaslatten te gebruiken. In draaiende ramen zijn soms nieuwe scharnieren nodig. Zijn de kozijnen binnen tien jaar toch aan vervanging toe, kies dan nieuwe isolerende kozijnen.
- Denk aan ventilatie. Met balansventilatie heb je geen ventilatieroosters nodig; bij mechanische of natuurlijke ventilatie meestal wel.
- Vraag minstens twee bedrijven. Laat ze bij je thuis kijken en vraag om glas met een KIWA- of KOMO-keurmerk.
- Regel de subsidie. Het glas moet op de meldcodelijst van RVO staan, en je vraagt de subsidie aan binnen 24 maanden na het plaatsen.
Je hele huis is in ongeveer 5 werkdagen voorzien van nieuw glas en kozijnen, en het geeft weinig rommel: meubels verplaatsen en na afloop schoonmaken.
Gasverbruik en ramen: wat kun je doen zolang je het glas niet vervangt?
Kun je je glas nog niet vervangen, dan helpen isolerende gordijnen, kozijnfolie of een voorzetraam. Ze komen niet in de buurt van HR++ glas, maar ze schelen wel. Dit is wat ze per m² enkel glas per jaar besparen:
| Maatregel op enkel glas | Kosten per m² | Gas minder per m² per jaar |
|---|---|---|
| Isolerend gordijn | € 15 | 6,5 m³ |
| Kozijnfolie (zelf aanbrengen) | € 2,70 | 6,5 m³ |
| Glasfolie (laten aanbrengen) | € 150 | 3,4 m³ |
| Voorzetraam of dubbel glas | € 230 | 9 m³ |
| HR++ glas | € 220 | 12 m³ |
- Doe ’s avonds en ’s nachts de gordijnen dicht, dan blijft de warmte beter binnen.
- Dicht kieren rond ramen en deuren met tochtstrips; lees meer bij tochtstrips.
- Hang binnenzonwering of gordijnen bij hr-glas minstens 5 cm van de ruit, zodat het glas niet te warm wordt.
Een voorzetraam is vooral interessant in een huurhuis of monument. Lees daarover de blog voorzetraam of achterzetraam.
Kozijn telt ook mee
Ook via het kozijn verlies je warmte. Een isolerend kozijn heeft een U-waarde van 1,3 of lager. Vervang je een raam van 6 m² met enkel glas door een isolerend kozijn met HR++ of triple glas, dan scheelt dat ongeveer 80 m³ gas per jaar. Met een gewoon kozijn met HR++ glas is het ongeveer 70 m³. Meer bij kozijnen vervangen.
Zat er in dat raam van 6 m² al gewoon dubbel glas, dan is de besparing kleiner: ongeveer 30 m³ met een isolerend kozijn met triple glas, 28 m³ met een isolerend kozijn met HR++ glas en 19 m³ met een gewoon kozijn met HR++ glas. Ook via de voordeur gaat warmte verloren: met een isolerende voordeur bespaar je ongeveer 16 m³ gas per jaar.
En in de zomer?
Goed isolerend glas houdt in de winter de warmte binnen en op warme dagen blijft je huis langer koel. Maar is het binnen eenmaal warm, dan raak je die warmte in een goed geïsoleerd huis ook moeilijker kwijt. Kenniscentrum Duurzaam Leven adviseert daarom buitenzonwering: op het zuiden horizontaal, zoals een uitvalscherm of overstek, en op het oosten en westen verticaal, zoals screens of rolluiken. Gordijnen aan de binnenkant helpen veel minder, omdat de warmte dan al door het glas is.
Benieuwd hoeveel jouw ramen je nu kosten?
In de energiebespaarcheck zie je welke maatregelen voor jouw huis het meest schelen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel gas bespaar je met HR++ glas?
In een hoekwoning met overal enkel glas ongeveer 260 m³ per jaar, met overal gewoon dubbel glas ongeveer 70 m³.
Welk gas zit tussen dubbel glas?
Bij gewoon dubbel glas en hr+-glas droge lucht.
Bij HR++ en triple glas een edelgas, meestal argon.
Verlies je meer warmte via ramen dan via muren?
Per vierkante meter laat glas meer warmte door dan een goed geïsoleerde muur. Welk deel van al je warmteverlies via de ramen gaat, hangt af van je huis; daar geven onze bronnen geen vast percentage voor.
Helpen dikke gordijnen echt?
Ja. Een isolerend gordijn voor enkel glas bespaart ongeveer 6,5 m³ gas per m² per jaar, evenveel als kozijnfolie.
Mag ik folie op mijn dubbel glas plakken?
Op hr-glas liever niet: het kan door temperatuurverschillen breken en valt dat niet onder de garantie. Isolerende folie is bedoeld voor enkel glas.
Heeft het zin om alleen de woonkamer te doen?
Ja. In de woonkamer stook je het meest, dus daar levert nieuw glas het meeste op. In een hoekwoning met enkel glas bespaar je ongeveer 165 m³ gas per jaar als je alleen het glas in de woonkamer vervangt door HR++, tegen 105 m³ voor de slaapkamers en overige ruimtes.
De kosten en de subsidie zijn dan ongeveer de helft van die voor het hele huis. Heb je nog enkel glas in andere ruimtes, vervang dat dan later ook.
Is triple glas de moeite waard ten opzichte van HR++?
Als je toch nieuwe kozijnen neemt, vaak wel. Isolerende kozijnen met triple glas zijn ongeveer 4,5 procent duurder dan met HR++ glas, terwijl de subsidie bijna 4,5 keer zo hoog is. In bestaande kozijnen past meestal alleen HR++ glas.